Introductie e-learning

E-learning is de laatste jaren steeds meer in opkomst. Dat is ook niet zo vreemd met de komst van het internet. We bestellen vandaag de dag onze boodschappen op internet. Ook studeren kan online en dat is precies wat steeds meer bedrijven en onderwijsinstellingen ook daadwerkelijk doen. Uiteraard moeten daarvoor wel goede e-learning modules worden gemaakt. Dat doen onderwijsinstellingen meestal niet zelf. Door het uit te besteden zorg je ervoor dat dit tot in de perfectie gebeurt. En dat is natuurlijk ook nodig. Maar wat is het dan eigenlijk precies en hoe werkt e-learning? Je komt er op deze pagina alles over te weten.

Wat is e-learning?

Laten we eerst eens kijken wat het nu eigenlijk precies is. Iedereen zal de term wellicht weleens gehoord hebben, maar daarmee weet je natuurlijk nog niet direct wat het inhoudt. Over het algemeen wordt e-learning gezien als een verzamelnaam voor het maken en ontwerpen van alle leersituaties met behulp van voornamelijk internettechnologie. Eenvoudiger gezegd: er worden systemen en software ontwikkeld, waarmee het mogelijk is om via internet leermodules te volgen. Het gaat daarbij dus om een volledige online leeromgeving. Deze kunnen ontwikkeld worden voor bedrijfsopleidingen, maar ook binnen het reguliere onderwijs. Steeds meer onderwijsinstellingen, aanbieders van cursussen, maar ook grote bedrijven maken hier dankbaar gebruik van.

E-learning biedt mogelijkheden

E-learning biedt ontzettend veel mogelijkheden voor bedrijven. Dat geldt overigens niet alleen voor bedrijven maar zeker ook voor overheidsinstellingen en onderwijs. Dankzij e-learning is het bijvoorbeeld mogelijk om generieke cursussen te volgen. Je hoeft als ondernemer niet specifiek een leeromgeving te laten ontwikkelen, maar je kunt in dat geval gewoon gebruik maken van een cursus bij een externe aanbieder. Er zijn daarnaast ook branchecursussen beschikbaar op het gebied van e-learning. Deze cursussen zijn uiteraard specifiek gericht op de branche waarin het bedrijf actief is. Deze worden in veel gevallen aangeboden door bijvoorbeeld een branchevereniging. De kosten voor het ontwikkelen van de e-learning kunnen dan worden gespreid over tal van ondernemers binnen dezelfde branche. Daardoor worden de kosten lager. Tot slot is het ook mogelijk speciale software te laten ontwikkelen om te gebruiken. Vooral grote bedrijven maken hier veelvuldig gebruik van.

Geschiedenis van e-learning

Wanneer is het ontwikkelen van een online leeromgeving nu eigenlijk begonnen? Je begrijpt dat we daar geen honderden jaren terug hoeven. Zo lang bestaat het internet immers niet. En zonder online leeromgeving is e-learning onmogelijk. Het woord werd voor het eerst gebruik in 1999. Het bedrijf CBT Systems organiseerde toen in Los Angeles een seminar. Ze introduceerden de term waarbij ze direct ook uitlegden wat het volgens hen precies inhield: "A way to learn bases on the use of new technologies allowing access to online, interactive and sometimes personalized training through the Internet or other electronic media), intranet, extranet, interactive TV, CD-Rom, etc.), so as to develop competencies while the process of learning is independent from time and place". In principe kunnen we die term vandaag de dag nog steeds toepassen. Het gaat immers nog steeds om een online leeromgeving waarbij je onafhankelijk bent van tijd en plaats. Hoewel de term op zichzelf redelijk nieuw is, werden er in het verleden wel gelijksoortige leermiddelen gebruikt.

Cursus op afstand

Halverwege de 19e eeuw werden er al cursussen op afstand georganiseerd. Natuurlijk ging dat toen nog niet door middel van internet. Het principe was echter wel hetzelfde. Isaac Pitman gaf in 1840 door heel Engeland mensen les in Steno. Dat deed hij niet door het hele land door te reizen, maar door middel van brieven die hij naar zijn leerlingen stuurde. Hij gaf overigens zelf les aan een privé-school. Hij was, voor zover bekend, de eerste die aan onderwijs op afstand deed. De brieven die hij naar zijn studenten stuurden bevatten opdrachten die ze vervolgens moesten maken en weer terugsturen. Daarmee was de methode van Pitman eigenlijk een verre voorloper van e-learning zoals wij het vandaag de dag kennen.

E-learning in de jaren negentig

Het duurde echter tot de jaren negentig van de vorige eeuw voordat het online leren en volgen van cursussen echt zijn intrede deed. Dat ging overigens hand in hand met de opkomst van het internet. Er werden zogenaamde learning management systemen (LMS) ontwikkeld. Dat gebeurde in eerste instantie vooral op universiteiten. Sommige universiteiten probeerden om zelf systemen te ontwikkelen maar dat bleek een stuk moeilijker dan gedacht. Dat was wellicht ook de reden dat verreweg de meeste universiteiten er toch liever voor kozen om een systeem in te kopen dat door anderen was ontwikkeld. Opvallend genoeg is dat vandaag de dag nog steeds het geval. Ook nu kiezen de meeste bedrijven en onderwijsinstellingen er het liefste voor om de software door een externe partij te laten ontwikkelen. In de beginfase was vooral het Amerikaanse bedrijf Blackboard een belangrijke ontwikkelaar voor de online leer programma's die binnen het onderwijs gebruikt werden. Ze boden een handig systeem waarbij zowel docenten als studenten toegang hadden tot een beveiligde omgeving waar leermaterialen uitgewisseld konden worden. Ook konden er testen worden gemaakt en was het mogelijk om met elkaar te communiceren. De studievoortgang kon ook worden gerapporteerd en bijgehouden. Ook nu gebeurt dat bij onderwijsinstellingen nog steeds. Overigens begonnen ook bedrijven eind jaren negentig al van dergelijke systemen gebruik te maken. Vooral Docent en SABA waren daarbij populair.

E-learning maken

Natuurlijk heeft e-learning in de loop der jaren een behoorlijke ontwikkeling doorgemaakt. Wanneer je de systemen van vandaag de dag vergelijkt met die systemen die aan het einde van de jaren negentig werden geïntroduceerd, zie je een wereld van verschil. Het fijne van onze moderne techniek en mogelijkheden is dat het zelfs mogelijk is om een specifieke leeromgeving te laten maken voor je eigen onderwijsinstelling of bedrijf. Hoewel de meeste onderwijsinstellingen en kleinere bedrijven in de praktijk liever voor een standaard systeem kiezen, heeft een gepersonaliseerd systeem tal van voordelen. Grote bedrijven kiezen daar dan ook het liefste voor, vooral omdat het voor hen rendabel is om gebruik te maken van een voor hen speciaal ontwikkeld systeem. E-learning maken is ingewikkelder dan het lijkt. Het is niet zo dat iedereen die een beetje verstand heeft van ICT ook in staat is om een dergelijk systeem te ontwikkelen. Wanneer je dat echt goed wil doen, heb je een professional nodig. Gelukkig zijn die er meer dan genoeg te vinden. Denk je dat je personeel wel in staat is om zelf e-learnings te ontwikkelen? Dan moedigen we je natuurlijk vooral aan om dit te proberen. Het is echter wel van belang dat dit ook direct goed gebeurt, aangezien je wel wil dat deelnemers aan het programma ook daadwerkelijk iets leren én deze manier van leren effectief vinden werken.

Inhoud is belangrijk

Bij het ontwikkelen van online leeromgeving komt behoorlijk veel kijken. Grofweg kun je dat opdelen in twee verschillende vlakken: inhoud en design. Bij de inhoud gaat het voornamelijk over de werking van de online leeromgeving. Is het eenvoudig voor de deelnemers om in te loggen en spreekt het menu dat ze vervolgens krijgen voor zich? Is alles overzichtelijk ingedeeld en werkt alles? Je kunt natuurlijk wel veel mogelijkheden binnen een bepaalde leeromgeving hebben, maar als dit niet voldoende werkt, heb je er in principe niets aan. Wanneer deelnemers bijvoorbeeld bepaald studiemateriaal nodig hebben, is het belangrijk om ervoor te zorgen dat er een afzonderlijk gedeelte is waar alle deelnemers het benodigde studiemateriaal kunnen bekijken en het liefst zelfs downloaden. Of wanneer men een test moet maken om te controleren hoe men vordert met het leren van de stof, is het belangrijk dat deze test simpel aangepast kan worden door degene die de cursus geeft en de test afneemt. Daarnaast dien je ervoor te zorgen dat de test op een eenvoudige manier nagekeken kan worden. Het is zelfs mogelijk om dit automatisch door het systeem te laten doen.

E-learning design

Een ander belangrijk onderdeel van de e learning software is het design. Dat is de laatste jaren sowieso al steeds belangrijker geworden op internet, maar dat geldt zeker ook voor een online leeromgeving. Het is bij het ontwikkelen van een dergelijke omgeving van groot belang dat alles er netjes en overzichtelijk uitziet. Zo blijkt uit bepaalde wetenschappelijke studies dat kleurgebruik van invloed is op de leerprestaties. Natuurlijk wordt hier bij het ontwikkelen van een systeem rekening mee gehouden net als de afbeeldingen die gebruikt worden en de wijze waarop de online omgeving is gemaakt en ingedeeld. Wat afbeeldingen betreft is het bijvoorbeeld aan te raden om niet zomaar willekeurige afbeeldingen te gebruiken. Het beste kun je kiezen voor afbeeldingen die daadwerkelijk iets toevoegen aan de module. Een andere handige tip ten aanzien van het design is om voldoende wit over te laten en niet alles vol te plaatsen met tekst en foto’s. Dat maakt deelnemers namelijk alleen maar onrustig.